Türkçe'nin Sözcük Yapısı : Dilimizde sözcükler üç ayrı şekilde yapılır ve üç farklı yapılanma adı alır :

1) Kök durumunda olabilir (Basit Sözcük)

2) Köklere ve gövdelere getirilen eklerle türetilebilir. (Türemiş Sözcük)

3) İki ya da daha çok sözcüğün birleşmesinden meydan gelebilir. (Bileşik Sözcük)

Kök : Bir sözcüğün üzerinde bulunan bütün ekler atıldığında anlamlı olarak kalabilen en küçük parçadır. Örnek : Bal, kaş, göz, el

Dilimizde sözcük kökleri genel olarak tek hecelidir; ancak iki ya da üç heceli olan sözcük köklerine de rastlanır. Örnek : Otur, yürü, çiçek, emek, sarı, kelebek

UYARI : Dilimizde, kökle ek arasında anlam ilgisi bulunur. Bu nedenle, sözcüğün kökünü bulmak için ek varsaydığımız kısımları attığımızda, kalan kökle, sözcüğün ilk şekli arasında anlamca bir bağ yoksa, atılan kısımlar ek değildir. Kısacası bu, kök halinde bir sözcüktür.

Örnek : yık - ık bil - gi bal - ık balık göl - ge gölge

kök ek kök ek ek değil kök ek değil kök

Sözcük Kökleri Üç Grupta İncelenir :

1) Ad (isim) Kökleri : Örnek : el, oda, ot, balık, pat, fıs, cız

2) Eylem (fiil) Kökleri : Örnek : koş-, git-, bak-, sus-, aç-

3) Ortak (ikili) Kökler : Örnek : barış, güven, eski, boya, sıva, damla

Örnek : Bir damla su bile kalmadı.

Ad

Çeşme sabaha kadar damladı.

eylem

UYARI : Ortak kökler arasında bir anlam yakınlığı olduğuna dikkat edilmelidir. Hem ad hem de eylem kökü olup da anlamca ilgisiz olan sözcük köklerine sesteş (eşsesli) kökler denir.

Örnek : Bu kız beni kızdırıyor.

Ad (genç kadın) Eylem (sinirlenmek)

Satırlarıma son verdim. Satırla kolunu kesti.

Ad (düz yazıda dize) Ad (kesici bir alet)

Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilir.
Lütfen sisteme giriş yapın veya kayıt olun.

Bu yazıya ilk yorumu yazın

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6
AkoComment © Copyright 2004 by Arthur Konze - www.mamboportal.com
All right reserved